NB: Met browser-functie "zoeken" ( ctrl + F ) kan ook op deze webpagina op trefwoord (naam) worden gezocht.

vijf generaties NONHEBEL in Nederland

Samenstellers: Willem de Jong, Elly Pooth-Vermaas en Esse Vermaas.       Terug: Voorwoord

Navigatie / Inhoud:

VOORWOORD.
HOOFDSTUK 1. De vroegste generaties van het geslacht Nonhebel.
HOOFDSTUK 2. De familie Nonhebel in Lingen.
HOOFDSTUK 3. Johann Peter Nonhebel en gezin.
HOOFDSTUK 4. De familie Nonhebel-Sommerwerck en Deetman-Nonhebel.
HOOFDSTUK 5. Het gezin Nonhebel-Pasman en Nonhebel-Richter.
HOOFDSTUK 6. Het gezin Nonhebel-van der Burg en hun kinderen.
HOOFDSTUK 7. Het gezin Nonhebel-van Haersolte tot den Doorn.
HOOFDSTUK 8. De familie Nonhebel-Hooft Graafland.
HOOFDSTUK 9. Het gezin Nonhebel-Sterk.
HOOFDSTUK 10. Daniël Jacobus Nonhebel.
HOOFDSTUK 11. De familie Vermaas-Nonhebel.
HOOFDSTUK 12. De familie Nonhebel-Honkoop.
HOOFDSTUK 13. Het gezin Nonhebel-Bonda.
HOOFDSTUK 14. Het gezin Fagginger Auer-Nonhebel.
HOOFDSTUK 15. Slotopmerkingen.
LITERATUURLIJST.
PARENTEEL. Johann Christoffer Nonhebel (1715 - 1774).
INDEX.
STAMBOOM.

HOOFDSTUK 3.
Johann Peter Nonhebel en gezin.

Zoon Johann Peter is de eerste die Lingen gaat verlaten. Na "Die Illustre Lateinische Schule" wordt hij op 19-9-1780 ingeschreven op het Academisch Gymnasium te Lingen met als studierichting Theologie. Dit Gymnasium werd in 1697 door Stadhouder Willem III, hij was Graaf van Lingen, gesticht. In 1680 had hij reeds de Latijnse School opgericht. In 1702, na het overlijden van Willem III, erft Koning Frederik I van Pruisen, als een van de twee erfgenamen, het Graafschap Lingen. Twee van de naaste medewerkers van de koning hebben zich toendertijd met succes beijverd voor het behoud van het Nederlandse karakter van de Academie. Dit blijft derhalve tot 1819 bestaan. In dat jaar is het aantal leerlingen zodanig gezakt, dat het niet langer verantwoord is de school in stand te houden.

In 1782 wordt Johannes Peter lidmaat van de Gereformeerde Gemeente van Lingen. Na beŽindiging van zijn studie wordt hij na enige tijd benoemd tot rector van de Latijnsche School in Bentheim.

Hij wordt in januari 1794 beroepen als predikant te Kleverskerke, wat mogelijk is door zijn Nederlandstalige opvoeding en scholing op het hierboven genoemde Academisch Gymnasium van Lingen. Voor het vertrek naar zijn nieuwe gemeente verblijft hij op de Zeedijk in Amsterdam( met attestatie van Bentheim 27 februari 1794). Proponent Nonhebel wordt op 10 juli 1794 geŽxamineerd in Zeeland, waarna hij op 27 juli daaraanvolgend als predikant wordt bevestigd.

Johann Peter trouwt in Middelburg op 10 februari 1796 met Elisabeth Catherina Verhoeve. Hun dochter Johanna Elisabeth Jacoba Willemina wordt in Kleverskerke geboren op 4-7-1797. Op 22 0ctober 1797 tijdens de dienst bidt Johann Peter:

"O God weest dog met die geenen, die een reeks van tijden de Republicq heeft moeten verlaaten wier voorouders Goed en Bloed voor Godsdienst en Vrijheid opgeofferd hebben, dat die mogte hersteld worden, en dat Wij van onder het Jok mogte verlost worden5."

Deze bede valt verkeerd bij enige medeburgers, o.a. de Schout en een der Schepenen, die daarop een klacht indienen over het gedrag van hun predikant. Johann Peter wordt op 3 november gegijzeld en in de "Montfoortschen Thoorn" in Veere ondergebracht. Op 15 december 1797 wordt de resolutie aangenomen, waarbij hij verbannen wordt uit Zeeland wegens opstandig gedrag. Op 23-12-1797 overlijdt zijn vrouw in Middelburg. Zij woont bij haar overlijden in een huis op de Nieuwe Ooststraat, dat in 1791 voor 200 pond was gekocht door haar oom Johannes Hekmans.

In deze moeilijke jaren wordt op verschillende momenten de naam van Johannes Hekmans genoemd. Hij is getrouwd met Suzanna Jacoba Verhoeve, een tante van Elisabeth Catherina. Deze Johannes Hekmans richt in 1798 een verzoek aan de Classis van Walcheren voor een Classicale Classificatie voor J.P.Nonhebel, hetgeen wordt afgewezen. Na zijn verbanning blijkt Johann Peter rond te zwerven onder meer in de departementen Delf en Rhijn. Door de Inwendige Politie wordt het Departementaal Bestuur van Schelde en Maas ingelicht dat hij op verschillende Oranje gezinde dorpen predikbeurten probeert te houden. Het Departementaal Bestuur van den Rhijn publiceert daarom op 18 mei 1799 een plakkaat over de verbannen predikant J.P.Nonhebel.

Verbannen uit Zeeland, zijn vrouw overleden en vermoedelijk ook zijn dochtertje, weet hij tussen april/mei 1799 en mei/juni 1800 Engeland te bereiken. Johann Peter wordt benoemd als chaplain (veldprediker) bij het 2de Regiment van de Hollandsche Brigade in Engelse dienst onder het bevel van de Erfprins van Oranje[Isle of Wight - 18 juli 1800](zie hoofdstuk 15).

Op 25 februari 1801 trouwt Johannes Peter voor de tweede maal in Waterford(Ierland) met Jane Hickey, dochter van John en Mary Hickey. In september 1802 wordt de Hollandsche Brigade ontbonden en teruggezonden naar Nederland. Hoewel na terugkomst in Nederland een gratificatie wordt uitbetaald aan officieren en manschappen in Texel of in Hellevoetsluis, ontvangt J.P. deze evenals enkele andere officieren in Jersey op 27 augustus 18026. Dit betekent dat hij niet naar Texel of Hellevoetsluis is gegaan, maar op eigen gelegenheid naar Nederland is gereisd. Hoe is echter onbekend. In elk geval is hij op 15 mei 1803 in de Engelse Kerk te Amsterdam bij de doop van zijn zoon John Abraham Christoffer, waarbij als getuigen optreden Abraham Schooneboom, zwager van Johann Peter en Johannes Hekmans, de aangetrouwde oom van zijn eerste vrouw, uit Middelburg.

Het is zeer wel mogelijk, dat Johannes Peter zowel op de heenreis als op de terugreis de weg via Lingen heeft genomen. Zijn broer woont dan nog met zijn gezin in Lingen. Bovendien bevinden zich in Lingen in 1799 ook enkelen van het "Rassemblement van OsnabrŁck". Bewijzen voor deze veronderstelling zijn echter niet gevonden. (zie hoofdstuk 15).

De tweede vrouw van Johann Peter, Jane Hickey, heeft de latere familie aanleiding gegeven tot een aantal fantasieŽn over haar afkomst. Zij zou tot een Ierse adellijke familie behoren en zelfs hofdame zijn geweest aan het hof in London. Hiervan is nooit iets gebleken en ondanks deze verhalen, waarbij de naam werd "verbeterd" tot O'Hickey, weten wij niet beter dan dat zij een gewoon meisje was. En van haar ouders weten wij slechts de namen en geen verdere herkomst. Wel worden nog steeds merkwaardige karaktertrekken of adellijke trekken in het uiterlijk toegeschreven aan de Nonhebel-nvloed en meer in het bijzonder aan eigenschappen geŽrfd van de Hickey familie. De naam Hickey blijkt de verengelste vorm te zijn van het Ierse woord "iceadh", hetgeen dokter en heler betekent.

Op 26 maart 1804 wordt Johann Peter als predikant beroepen naar Petten(N.H.). Gedurende de Voorjaars Classis te Alkmaar(2 april 1805) wordt hij als zodanig bevestigd. In Petten wordt op 26 september 1806 hun tweede zoon Daniel Petrus geboren, die op 2 november daaraanvolgende in Petten wordt gedoopt. Ruim een jaar later op 10 october 1807 overlijdt Johann Peter, zijn vrouw achterlatende met twee jonge kinderen.

Jane Hickey woont daarna een aantal jaren bij haar zwager Schooneboom in Amsterdam. Naderhand wanneer haar jongste zoon Daniel zich in Utrecht vestigt als winkelier, trekt zij bij hem in. Zij verhuist op 28 april 1853 kort na het huwelijk van Daniel in 1852 naar Garderen. Hier staat haar oudste zoon John A.C. als predikant. Datzelfde jaar wordt John A.C.Nonhebel beroepen naar Anjum(Friesland) en het gezin verjuist met Jane Hickey naar Friesland. Jane Hickey overlijdt in Anjum op 18-10-1855.

De oudste zoon John Abraham Christopher gaat theologie studeren in Utrecht en wordt predikant. Hij en zijn gezin worden beschreven in hoofdstuk 7.

De tweede zoon uit het huwelijk Nonhebel-Hickey Jacobus Petrus Daniel laat zich ook inschrijven voor de studie theologie in Utrecht op 22-6-1826. Hij maakt de studie niet af en wordt uiteindelijk winkelier in Utrecht in de Jeruzalemsteeg. Hij trouwt tweemaal en wel met Johanna Berndina Wilhelmina Hagen en Frederica Theodora Wenniger. Het eerste huwelijk blijft kinderloos, uit het tweede worden twee kinderen geboren, Elisabeth Jane en Peter Daniel Hendricus. Hij overlijdt begin 1870, binnen enkele maanden gevolgd door zijn zoontje en zijn dochtertje. Geveld door een epidemie?

Top   Opmerkingen: